alt text

Berd Visscher

Berd Visscher (1964) draait als ontwerper en timmerman van ‘Het Geheim van de Meester’ zijn hand niet om voor de reconstructie van een zeventiende-eeuws houten paneel, een linnen doek en spanraam en een rijk geornamenteerde lijst tot en met het bouwen van een camera obscura en een verouderingskast. Zijn brede achtergrond en kennis van materialen en gereedschap komen hem daarbij goed van pas.

Na een korte periode op de Grafische MTS zette Berd Visscher zijn studie voort aan de Estor Studioschool voor decorbouw, reclame-schilderen en etaleren. Op 27-jarige leeftijd meldde hij zich aan bij de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht. Hier wisselde hij tussentijds van ‘architectuur’ naar ‘driedimensionale vormgeving’, om sieraden, accessoires en meubels te leren ontwerpen en maken. Na zijn studie aan de HKU werkte Berd Visscher zeven jaar voor Brandwacht & Meijer, gespecialiseerd in decor- en interieurbouw. Daarna richtte hij een eigen bedrijf op onder de naam Gringo Design, en werkte in opdracht voor reclamebureaus om promotiematerialen te maken naar eigen ontwerp. Ook ontwierp en bouwde hij meubels en interieurs voor bedrijven en horecagelegenheden. Na tien jaar een eigen bedrijf te hebben gehad is Berd Visscher bij ‘De Man met de Hamer’ gaan werken, waar hij decors bouwt voor reizende theaterproducties en interieurs ontwerpt en bouwt voor diverse cafés en restaurants.

Bij ‘Het Geheim van de Meester’ komt Berd Visscher voor verrassende uitdagingen te staan. Van de lijsten rondom het Zelfportret met grijze vilthoed van Vincent van Gogh en Meisje in witte kimono van George Hendrik Breitner zijn bijvoorbeeld de oorspronkelijke mallen nog bewaard gebleven, zodat deze tot in de kleinste details konden worden nagemaakt. De reconstructie van de fraaibewerkte, handgesneden houten lijst van De Marskramer van Jheronimus Bosch leek een onmogelijke opgave. Met behulp van een expert en een 3D-printer werd een exacte kopie gemaakt, die door Berd Visscher - net als het origineel - met bladgoud is verguld. Voor de reconstructie van lijsten met een ingewikkelde ornamentering, zoals bij Vermeers Meisje met de Parel, kan hij een beroep doen op gespecialiseerde vakmensen als Marcel Fleury van Gehring Heijdenrijk, de oudste lijstenmakerij ter wereld. De exclusieve lijst van schildpadhoorn van Rembrandts meesterwerk Jeremia treurend over de verwoesting van Jeruzalem bleek van alle veertien meesterwerken de meest lastige reconstructie. De handel in schildpadhoorn is namelijk verboden maar het is toch gelukt een geloofwaardig alternatief te creëren. De reconstructies zijn in principe allemaal ingelijst achter speciaal museumglas dat door een bijzondere coating de lichtval vertraagd zodat het licht zichzelf neutraliseert. Van de serie meesterwerken spreekt het schilderij van Karel Appel Berd Visscher het meeste aan, al was het maken van de lijst van Kindje, Kerkje, Beestje een fluitje van een cent en binnen dertig minuten klaar.

Het bouwen van de camera obscura werd een bijzonder avontuur door het zoeken naar de juiste lenzen en het bepalen van de afstand tussen de spiegel en het brandpunt van de bolle lens. Speciaal voor Mondriaans Victory Boogie Woogie, met een afmeting van 127 bij 127 cm, bouwde Berd Visscher een enorme verouderingskast die later ook voor de andere reconstructies is gebruikt. Om het verouderingsproces een handje te helpen moest de klimaatkast aan veel verschillende eigenschappen voldoen, om de warmte, vocht, en verschillende soorten (dag)licht te kunnen reguleren. Eigenlijk zouden de schilderijen van Charlotte maandenlang in een verouderingskast moeten liggen. Berd realiseert zich dat je in een klimaatkast in zo’n korte tijd niet de veroudering van een eeuwenoud meesterwerk kunt nabootsen. Vandaar dat restaurator Michel van de Laar dit proces soms een handje helpt om samen tot het perfecte resultaat te komen.